BİYOUYUMLULUK TESTLERİ

Tıbbi cihazların klinikteki performansı, amaçlanan kullanım gerekliliklerini yerine getirmesinin yanı sıra; hasta vücuduyla temas ettiği zaman içerisinde, hastada beklenmedik bir etkiye yol açması ve biyolojik açıdan uyumlu olmasıyla ölçülmektedir. Bunun yanı sıra biyouyumluluk kavramı; tıbbi cihazın hasta vücuduyla teması süresince kullanım amacında belirlenen reaksiyonlar veya çalışma mekanizması haricinde; yan etkisiz veya durağan kalması olarak tanımlanmaktadır.

 

Tıbbi malzemelerin Biyouyumluluk Testleri

GEN162 - Sitotoksisite Testleri (ISO 10993-5)

GEN163 - Sensitizasyon Testi(ISO 10993-10, Guine Pig Max.Test (OECD TG 406))

GEN164 - İritasyon veya Derialtı Reaksiyon Testi (ISO 10993-10)

GEN165 - Akut Sistemik  Toksisite Testi (ISO 10993-11)

GEN166 - Subakut Sistemik Toksisite (ISO 10993-11)

GEN207 - Subkronik Sistemik Toksisite (ISO 10993-11)

GEN208 - Kronik Sistemik Toksisite (ISO 10993-11)     

GEN167 - Genotoksisite Testi – Bakteriyel Geri Mutasyon Ames Testi (ISO 10993-3 (OECD TG 471))

GEN169 - İmplantasyon Testi (ISO 10993-6)

 

Kimyasallar ve Kozmetik Biyouyumluluk Testleri

GEN184 - Akut Oral Toksisite – Akut Toksik Sınıf Metodu (OECD TG 423)

GEN194 - In vitro EpiDerm™ Deri İrritasyon Testi (OECD TG 439)

GEN195 - In vitro EpiDerm Deri Korrozyon Testi (OECD TG 431)

GEN 197 - İn Vivo Akut Göz İrritasyon/Korrozyon Testi (OECD TG 405)

GEN 201 - Akut Oral Toksisite – Tek Doz Protokolu (OECD TG 420)

GEN 202 - Tekrarlanan Dozda 28-gün Oral Toksisite Testi (OECD TG 407)

GEN 203 - Genotoksisite Testi- İn Vitro Komet Testi

 

Tıbbi malzemelerin biyouyumluluk performansları ve testleri ISO 10993 Tıbbi malzemelerin biyolojik değerlendirilmesi standart serisine tabiidir. ISO 10993 standart serisi, genel olarak tüm dünyada en fazla kabul gören biyouyumluluk test referansı olsa da; bazı diğer ülkelerde (örn. Çin, Amerika, Kanada gibi) biyouyumluluk test gereklilikleri birtakım farklılıklar gösterebilmektedir. 

Biyomalzemeler, insan vücudundaki canlı dokuların işlevlerini yerine getirmek veya desteklemek amacıyla kullanılan doğal ya da yapay malzemelerdirler. Bu amaca uygun olarak yeni malzemelerin geliştirilmesi için yoğun çaba harcanmaktadır.

Yaşayan bir sisteme implante edilmek organ ve dokuların işlevlerini kısmen veya tümden üstlenmek üzere tasarlanmış biyomalzemeler; biyolojik yönden uyumlu olması, toksik ve karsinojenik olmaması, kimyasal açıdan inert ve stabil olması, yeterli mekanik kuvvete sahip olması, yoğun bir yaşama uyum gösterebilmesi, uygun ağırlık ve dansitede olması gerekmektedir. Ayrıca fiziksel, kimyasal, mekanik, termal özelliklerinin iyi bilinmesi ve doku ile allerjik, toksik, karsinojenik reaksiyon vermemesi istenmektedir.

Bu kapsamda geliştirilen tıbbi malzemelerin insanlar üzerindeki dokulara karşı biyouyumluluk sağlayabilmeleri ancak yapılan testler sonucunda netlik kazanmaktadır.

Dünyanın her bölgesinde, tıbbi cihaz üreticileri ürünlerinin biyouyumluluk performansını kanıtlamakla yükümlüdür. Çoklukla, Tıbbi malzemelerin biyouyumluluk performansı ISO 10993-1 Tıbbi malzemelerin biyolojik değerlendirilmesi – ISO 10993-1: 2009 Bölüm 1: Bir risk yönetim sürecinde değerlendirme ve deney standardında belirlenen cihaz sınıflandırmasına uygun olarak seçilmekte ve en genel anlamda aşağıdaki biyolojik etkilere göre değerlendirilmektedir:

  1. Genotoksisite testi; tıbbi cihazın, hastanın vücudunda bulunan hücrelerdeki genetik bilgiye mutajenik, kanserojenik ve teratojenik (doğum malformasyonları) vb. herhangi bir etkisinin olup olmadığını belirler; Genotoksisite testi ISO 10993-3 Tıbbi malzemelerin biyolojik değerlendirmesi – Bölüm 3: Genotoksisite, karsinojenisite ve üreme zehirliliği için deney standardına tabiidir.
  2. Kan uyumluluğu testi; hastanın kan hücrelerinde Hemoliz (kan hücrelerinin parçalanması), trombus oluşumu, immün sisteme olan etkileri gibi biyolojik etkileri ölçümler. Kan uyumluluğu testi ISO 10993-4 Tıbbi malzemelerin biyolojik değerlendirilmesi - Bölüm 4: Kan ile etkileşim deneylerinin seçimi standardına tabiidir.
  3. Sitotoksisite testi; hücre ölümleri, hücre büyümesinin engellenmesi gibi hastanın vücudundaki hücrelerin yaşam döngüsüne olan etkilerini değerlendiren testtir. Sitotoksisite testi 10993-5 Tıbbi malzemelerin biyolojik değerlendirilmesi - bölüm 5: Vücut dışı sitotoksisite deneyleri standardına tabiidir.
  4. İmplantasyon testi; İmplant kategorisine giren tıbbi malzemelerin; implantasyon sonrası lokal etkilerin incelenmesi kapsamında yapılan testtir. "İmplantasyon” testi ISO 10993-6 Tıbbi malzemelerin biyolojik değerlendirilmesi - Bölüm 6: İmplantasyon sonrası yerel etkiler için deneyler standardına tabiidir.
  5. İritasyon ve cilt sensitizasyonu testi; tıbbi cihazın hasta vücudunda herhangi bir iritasyon veya sensitizasyon reaksiyonuna neden olup olmadığını belirleyen ve ISO 10993-10 Tıbbî cihazların biyolojik değerlendirilmesi - Bölüm 10: Tahriş ve cilt duyarlılığı için deneyler (ISO 10993-10:2010) standardına tabi olan testtir.
  6. Sistemik Toksisite testleri; tıbbi cihazın hasta vücudunda Tremor, vücut ağırlığında ve vücut sıcaklığında değişiklikler gibi sistemik bir etkiye neden olup olmadığını ölçen testler olarak adlandırılmaktadır. Sistemik Toksisite testleri, ISO 10993-11 Tıbbi malzemelerin biyolojik değerlendirilmesi - Bölüm 11: Sistemik toksisite deneyleri standardına tabiidir.
  7. Malzeme ve kimyasal karakterizasyon testi; kombine tıbbi malzemelerin (yani cihazın amacını gerçekleştirmesi için herhangi bir ilaç ile birlikte kullanımı gerekiyorsa) ve/veya cihazdan hasta vücut sistemine sızabilecek maddeler varsa; bu maddelerin tanımlanması ve güvenliğinin araştırılması için yapılan testlerdir. Bu testler ISO 10993-18 Tıbbi malzemelerin biyolojik değerlendirilmesi - Bölüm 18: Malzemelerin kimyasal özelliklerinin belirlenmesi standardına tabiidir.

 

Yukarıda belirtilen en yaygın testler dışında, tıbbi cihazın sınıflandırmasına göre ek testler de gerekebilir.

  • Biyobozunur tıbbi cihazlar için ISO 10993-16 Tıbbi malzemelerin biyolojik değerlendirilmesi - Bölüm 16: Bozunma ürünleri ve özütlenebilir ürünler için toksikokinetik çalışma tasarımı kapsamındaki toksikokinetik çalışmalar veya
  • Polimerik tıbbi cihazlar için spesifik olarak belirlenmiş ISO 10993-13 Polimerik tıbbi cihazlardan kaynaklanan bozunma ürünlerinin tanımlanması ve miktarının belirlenmesi
  • Seramik tıbbi cihazlar için; ISO 10993-14 Tıbbi malzemelerin biyolojik değerlendirilmesi -Bölüm 14: Seramiklerden kaynaklanan bozunma ürünlerinin tanımlanması ve miktarının belirlenmesi ve
  • Hammaddesi metal ve alaşımları olan tıbbi cihazlar için ISO10993-15 Tıbbî cihazların biyolojik değerlendirilmesi - Bölüm 15: Metaller ve alaşımlarından kaynaklanan bozunma ürünlerinin tanımlanması ve miktarının belirlenmesi standartlarına uygun olarak; sızan malzemelerin tanımlanması ve miktarlarının ölçülmesi gibi.

 

Aşağıdaki tabloda tıbbi malzemelerin vücut teması ve temas süresine uygun olarak gereken biyouyumluluk testleri gösterilmiştir. Son olarak “Biyouyumluluk testleri”nin bitmiş ürüne uygulanması gerektiği unutulmamalıdır.

X = ISO 10993-1 standardında belirtilen testler

ϴ= Amerika (FDA) pazarına başvuruda yapılması gereken testler

Not1= Doku, doku sıvısı ve derialtı boşluğunu da içermektedir.

Not2= Ekstrakorporeal dolaşıma katılan bütün cihazlar için yapılmalıdır.

 

Biyouyumluluk testleri; sitotoksisite, malzeme ve kimyasal karakterizasyon kapsamındaki testler ve trombus oluşumu hariç diğer kan uyumluluğu testlerinin dışında çoğunlukla hayvanlar üzerinde yürütülmektedir. Her bir biyouyumluluk testinde kullanılacak hayvan sayısı testin içeriğine bağlı olarak birbirinden farklıdır. Yine aynı şekilde, her bir biyouyumluluk testinin süresi de birbirinden farklılık göstermektedir.

 

Biyouyumluluk testlerinizi Teknocert laboratuvarlarında yaptırabilirsiniz.